Η Έρευνα
Η έρευνα σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς» (Ι.Ο.ΑΣ.), ακολουθώντας μια συνδυαστική μεθοδολογία και αξιοποιώντας ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα.
Ερευνητική Προσέγγιση
Η ερευνητική προσέγγιση περιλάμβανε ομάδες εστίασης (focus groups) με βασικές ομάδες ενδιαφέροντος και πανελλαδική ποσοτική έρευνα με δείγμα 980 διανομέων (91% με δίκυκλο). Η τριγωνοποίηση των ευρημάτων επέτρεψε την εξαγωγή αξιόπιστων συμπερασμάτων και τη διαμόρφωση ουσιαστικών προτάσεων. Παρακάτω τα βασικά συμπεράσματα και κύρια ευρήματα της έρευνας.
Βασικό Συμπέρασμα
Η ασφάλεια στη διανομή είναι υπόθεση ολόκληρου του οικοσυστήματος.
Διαμορφώνεται από ολόκληρη τη λειτουργική αλυσίδα της διανομής (πλατφόρμα – κατάστημα – διανομέας – πελάτης) αλλά και από τις συνθήκες που επικρατούν στον δρόμο, όπως:
- Ο καιρός
- Οι υποδομές
- Η κυκλοφορία
- Οι χώροι αναμονής
- Οι αλληλεπιδράσεις όλων όσοι μοιράζονται τον δημόσιο χώρο
Κύρια Ευρήματα
Υψηλή Χρήση Κράνους
Το Θετικό
Το 98% των συνεργατών-διανομέων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί πάντα κράνος.
Η χρήση κράνους έχει πλέον εδραιωθεί ως κοινωνική νόρμα και θεωρείται «αδιαπραγμάτευτη» από τους ίδιους τους διανομείς.
Η Πρόκληση
Η χρήση του υπόλοιπου προστατευτικού εξοπλισμού (γάντια, παντελόνι, μπότες) παραμένει χαμηλότερη, δημιουργώντας περιθώρια περαιτέρω ενίσχυσης μέσω εκπαίδευσης και ενημέρωσης.
Το κράνος έχει γίνει κοινωνική νόρμα. Τα υπόλοιπα ΜΑΠ δεν έχουν αποκτήσει ακόμα αντίστοιχο κανονιστικό βάρος — εκεί μπορεί να δράσει το πρόγραμμα κατάρτισης.
Κουλτούρα Ασφάλειας
Το Θετικό
Η έρευνα ανέδειξε ισχυρή κουλτούρα ασφάλειας και υψηλή αναγνώριση της σημασίας της πρόληψης σε ατομικό, συλλογικό και οργανωσιακό επίπεδο.
Η Πρόκληση
- Να αυξηθεί ο αριθμός των συνεργατών – διανομέων που αποφεύγουν όλες ριψοκίνδυνες συμπεριφορές,
- Να δυναμώσει και να επεκταθεί η κουλτούρα ασφάλειας σε ολόκληρο το οικοσύστημα
Γνώση ≠ Εφαρμογή υπό πίεση. Οι παρεμβάσεις δεν χρειάζεται να «διδάξουν» ασφάλεια — η βάση υπάρχει. Χρειάζεται να δημιουργήσουν συνθήκες που επιτρέπουν την εφαρμογή της.
Στατιστική vs Ατομική Εμπειρία
Το Θετικό
Το ατύχημα είναι σπάνιο συμβάν.
Το 99,999% των παραδόσεων ολοκληρώνεται χωρίς δήλωση ατυχήματος
Η Πρόκληση
Η πρόληψη απαιτεί να εξετάζονται όχι μόνο τα ίδια τα ατυχήματα, αλλά και οι συνθήκες και οι συμπεριφορές που προηγούνται αυτών, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα οι παράγοντες κινδύνου.
Η πρόληψη διευκολύνεται από την παρακολούθηση πρόδρομων δεικτών (leading indicators): Προσδιορίζονται συνθήκες και συμπεριφορές που προηγούνται του ατυχήματος και μπορούν να μετρηθούν.
Ψυχοκοινωνικοί Παράγοντες
Το Θετικό
Τα επίπεδα οδηγικού στρες, κόπωσης και απαιτήσεων αξιολογήθηκαν συνολικά ως μέτρια.
Η Πρόκληση
Οι παράγοντες αυτοί συνδέονται στατιστικά με την εμφάνιση ριψοκίνδυνων συμπεριφορών και τροχαίων περιστατικών, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.
Αναγνωρίζοντας τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου, σχεδιάζονται και προσαρμόζονται οι παρεμβάσεις
Βία & Παρενόχληση στη Διανομή
Το Θετικό
Τα περιστατικά βίας και παρενόχλησης καταγράφονται με πολύ χαμηλή συχνότητα, ενώ όσα προέρχονται από πελάτες είναι ιδιαίτερα σπάνια.
Η Πρόκληση
Παρότι σπάνια, όταν συμβαίνουν επηρεάζουν σημαντικά την αίσθηση ασφάλειας και τη συμπεριφορά των διανομέων στον δρόμο.
Χαμηλή συχνότητα δεν σημαίνει χαμηλή σημασία. Η επίδραση στη συμπεριφορά οδήγησης όταν συμβαίνει βία/παρενόχληση είναι δυσανάλογα μεγάλη.
Αντίληψη της Ανάγκης vs Ανάληψη Ευθύνης
Το Θετικό
Όλα τα εμπλεκόμενα μέρη αναγνωρίζουν τη σημασία της οδικής ασφάλειας και την ανάγκη ενίσχυσης της σχετικής κουλτούρας.
Η Πρόκληση
Το επόμενο βήμα είναι η ενεργός συμμετοχή όλων των μερών του οικοσυστήματος και η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών από τον καθένα.
Το ευρύ κοινό παρατηρεί και επισημαίνει την οδηγική συμπεριφορά διανομέων, και παραμένει απαιτητικό ως προς την τήρηση τον εκτιμόμενων χρόνων παράδοσης.
